Kopan ya da çalışmayan organın yerine ya yenisi çıkarsa…

 

Hani çok görürüz ya sihirbazlık gösterilerinde; kızı gizemli bir kutunun içine koyarlar, sonra da testereyle ikiye keserler. Korku dolu dakikaların sonunda kutu birleştirilir ve kız yeniden tek parça olarak seyircilerin karşısına çıkar. Pekiyi, ya tersi olsa; kız gerçekten ikiye bölünse, vücudunun kalan kısmı diğer yarısını hiçbir şey olmamış yeniden oluşturabilir mi?

Bilim insanlarına göre neden olmasın? Washington Üniversitesi araştırmacıları, insanoğlunun deri gibi bazı dokuları belirli bir seviyede yeniden oluşturma yeteneğine sahip olduğuna ancak zaman içinde kaybetmiş olduğuna inanıyorlar. Bu kayıpta, bağışıklık sistemimizin kanamayı ve enfeksiyonu önlemek için kopan organın üzerini hemen kabukla kaplamaya eğilimli olması ve diğer canlılarla karşılaştırıldığımızda yeni organ üretmek için enerji üretimimizin yeterli olmaması gibi faktörler öne çıkıyor.

15 günde kopan parçasını üreten solucan

Kaybettiği yeteneği insan vücuduna yeniden kazandırmak mümkün mü pekiyi? Araştırmacıların bu konuda ilham aldıkları bir canlı var: Bizimle binlerce aynı gene sahip, yaklaşık 400 milyon yıl öncesinden kuzenimiz olan, okyanuslarda yaşayan yassı solucan. Bu solucan ikiye kesildiğinde diğer yarısında, olmayan organların tamamı 15 gün içerisinde eksiksiz bir şekilde yeniden oluşuyor.

ABD’li ve Japon bilim insanları bu oluşuma izin veren genleri bulmak için harıl harıl çalışıyorlar. Bulurlarsa aynı şeyin insanlarda da gerçekleşmemesi için hiçbir neden olmadığına inanıyorlar. Eğer bu genleri bulurlarsa kök hücreleri kullanarak bu oluşumu canlandırabilecekler. Belki de doku üretme yeteneğine sahip olmayan başka hayvanlarda bu genleri aktive edebilecekler.

Bilimin bu konuda alacağı yol uzun görünüyor ancak eğer bir gün gerçek olursa 3D yazıcıda organ basımından protez üretimine kadar birçok teknolojik gelişmenin tarihi yeniden yazılmaz mı sizce de?

 

nuraytarhan@iyiliksaglik.net